Zaćma jest jedną z najczęstszych przyczyn pogorszenia ostrości wzroku u osób po 60. roku życia. Polega na stopniowym zmętnieniu naturalnej soczewki oka, co prowadzi do pogorszenia jakości widzenia, większej wrażliwości na światło oraz trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak prowadzenie samochodu, czytanie czy praca przy komputerze.
Jedyną skuteczną metodą leczenia pozostaje zabieg operacyjny polegający na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową (IOL). Współczesna chirurgia zaćmy to jednak znacznie więcej niż samo przywrócenie przejrzystości widzenia. Coraz większe znaczenie ma odpowiedni dobór implantu, który pozwala dopasować efekt leczenia do potrzeb i stylu życia pacjenta.
Dobór soczewki jako element planowania leczenia
Nowoczesne soczewki wewnątrzgałkowe różnią się właściwościami optycznymi oraz zakresem korekcji wad wzroku. Oprócz standardowych soczewek monofokalnych coraz częściej wykorzystywane są rozwiązania umożliwiające poprawę widzenia na różnych odległościach oraz ograniczenie zależności od okularów.
Podczas kwalifikacji do zabiegu okulista bierze pod uwagę między innymi wiek pacjenta, jego aktywność zawodową i codzienny tryb życia, współistniejący astygmatyzm oraz oczekiwania dotyczące jakości widzenia po operacji. Dzięki temu możliwe jest dobranie implantu najlepiej odpowiadającego indywidualnym potrzebom chorego.
Soczewki EDOF i trójogniskowe
W ostatnich latach coraz większym zainteresowaniem cieszą się soczewki umożliwiające uzyskanie ostrego widzenia nie tylko do dali, ale również na odległościach pośrednich i w bliży.
Jednym z przykładów takich rozwiązań są soczewki z platformy Clareon® firmy Alcon, obejmujące modele Clareon® Vivity® oraz Clareon® PanOptix®, przeznaczone dla pacjentów oczekujących większej niezależności od okularów po operacji zaćmy.
Clareon® Vivity® należy do grupy soczewek EDOF (Extended Depth of Focus). Zastosowana w niej technologia X-WAVE™ pozwala rozszerzyć głębię ostrości bez klasycznego dyfrakcyjnego podziału światła. W praktyce przekłada się to na bardzo dobre widzenie do dali, wysoką jakość widzenia na odległościach pośrednich oraz funkcjonalne widzenie do bliży, przy jednoczesnym ograniczeniu zjawisk fotooptycznych, takich jak halo czy olśnienia. Soczewka dostępna jest również w wersji torycznej przeznaczonej dla pacjentów z astygmatyzmem rogówkowym.
Z kolei Clareon® PanOptix® jest soczewką trójogniskową, zaprojektowaną z myślą o zapewnieniu ostrego widzenia do dali, odległości pośrednich oraz bliży. Pośredni punkt ogniskowania odpowiada typowym codziennym aktywnościom, takim jak korzystanie z komputera, tabletu czy przygotowywanie posiłków. Tego typu rozwiązanie może stanowić odpowiedni wybór dla pacjentów, którzy chcą możliwie najbardziej ograniczyć konieczność korzystania z okularów po zabiegu.
Znaczenie materiału soczewki
Na jakość widzenia po operacji wpływa nie tylko konstrukcja optyczna soczewki, ale również materiał, z którego została wykonana. W opisanych modelach zastosowano materiał Clareon®, będący hydrofobowym kopolimerem akrylowo-metakrylowym z filtrem UV oraz filtrem światła niebieskiego.
Materiał ten charakteryzuje się wysoką przejrzystością optyczną, stabilnością refrakcyjną oraz bardzo niską podatnością na powstawanie mikrowakuoli, określanych jako glistenings. Istotne znaczenie ma również stabilność implantu po wszczepieniu, która wpływa na utrzymanie zaplanowanego efektu refrakcyjnego.
Rosnące oczekiwania pacjentów
Zmieniają się również oczekiwania osób poddawanych operacji zaćmy. Dla wielu pacjentów celem zabiegu nie jest już wyłącznie usunięcie zmętniałej soczewki, ale także poprawa jakości życia poprzez większą swobodę wykonywania codziennych czynności bez konieczności sięgania po okulary.
Rosnąca aktywność osób starszych, wydłużający się okres aktywności zawodowej oraz coraz większa świadomość dostępnych możliwości sprawiają, że znaczenie indywidualnego doboru soczewki systematycznie rośnie. Ośrodki okulistyczne dysponujące szerszym portfolio implantów mogą dzięki temu lepiej odpowiadać na zróżnicowane potrzeby pacjentów.
Podsumowanie
Postęp technologiczny sprawił, że współczesna chirurgia zaćmy daje możliwość nie tylko skutecznego usunięcia zmętniałej soczewki, ale również precyzyjnego dopasowania implantu do oczekiwań pacjenta. W zależności od stylu życia, wykonywanej pracy oraz współistniejących wad wzroku lekarz może rozważyć zastosowanie różnych typów soczewek wewnątrzgałkowych, w tym rozwiązań z rozszerzoną głębią ostrości lub soczewek trójogniskowych. Odpowiednia kwalifikacja oraz świadomy wybór implantu pozostają jednymi z najważniejszych czynników wpływających na końcowy efekt leczenia i satysfakcję pacjenta.
